Furkan Bilal İyin - Ototrend dergisi / Ekim 2008

Otomobil Tasarımında Temel Kurallar 2

Otomobil tasarımında başarılı olabilmek için öncelikle otomobillerin bir takım özelliklerini bilerek çalışmamızın gerektiğini,her attığımız çizginin bir amacı,temel ihtiyaçları yerine getirmesi ve bir soruna çözüm üretmesi gibi bir işlevi olması gerektiğini geçen ayki tasarım derslerimizde ve makalelerimizde görmüştük.Konuyu derinleştirerek ”Tasarımcının teknik bilgilere ihtiyacı var mı?” sorusunu sormuştuk ve “Tasarımcılar tasarladığı nesneyi tanımalıdır.” cevabına ulaşmıştık.Geçen ay konuya giriş yaptıktan sonra bu ay da otomobillerin anatomisini incelemeye devam ediyoruz.

(Resimlerin üzerine tıklayarak büyük halini görebilirsiniz.)

Otomobillerde bazı detaylar vardır.Bu detaylar çok kafa karıştırıcı gibi görünse de aslında mantık ve işleyiş irdelendiğinde gayet basittir.Örneğin; bir otomobil tanıtılırken A sütunu,C sütunu, gibi teknik terimler kullanılır.Tamamen ezber bilgi gibi görünen bu terimler insanların kafasını karıştırabilmekte,özellikle konuyu tam olarak kavrayamamış tasarımcılar için bir sorun olmaktadır.Nedir bu sütun dedikleri?Az önce de belirttiğim gibi,konuyu birazcık irdelediğimizde işin temelinin çok da can sıkacak kadar zor olmayacağını,tüm terimlerin yine teknik ihtiyaçlardan doğduğunu,tasarımcıların da bu ihtiyaçlara estetik çözümler bulmaya çalıştığını görürüz.Sütun, otomobilin tavanını tutan,gövdeye bağlayan direklerdir. Eğer bir araç SW ya da SUV değilse, temel olarak 3 direkten oluşur.



Direkler aracın önünden arkasına doğru alfabetik sırayla isimlendirilmiştir.En öndeki sütun A sütunudur ve tavanı olmayan otomobillerde ön camı tutma görevindedir.B sütunu,aracın ortasında yer alır.C sütunu ise eğer araç bir SUV,SW vb. değilse, aracın tavanı ve arka camı tutan direğidir.SW ve SUV benzeri araçlarda ise bir direğe daha ihtiyaç duyulur ki buna da yine alfabetik sıraya göre isim verilir.Dolayısıyla bu tip araçlarda direk sıralaması A-B-C-D şeklinde olur.Sütunlar (direkler,pillars)gördüğünüz gibi gayet basit ve anlaşılır bir işlevi yerine getiriyor.İşin içine aerodinamik hesaplamalar,teknik uyumluluklar vb ölçütler girdiğinde ise işin seyri değişiyor.Hesapların detayları ise mühendisleri ilgilendiriyor.İşin tasarımcıları ilgilendiren yanına gelince,hemen bir balkonda oturduğumuzu hayal edelim.Yüksek bir binadayız ve binanın orta katındayız.Apartmanlarda en çok dikkatimi çeken ve beni rahatsız eden şeylerden biri,binayı ayakta tutan direklerin bazı apartmanlarda balkonun tam ortasından,tam orta olmasa bile deyim yerindeyse ayak altında kalacak biçimde konumlandırılmasıdır.O balkonda otururken o tip bir direk illaki o yüksek binada ayağınızın altına serilen şehir manzarasını engelleyecektir ve ayrıca yer olarak da balkonu kullanım imkanınızı kısıtlayacaktır.Aynı şekilde düşünecek olursak,İyi tasarlanmamış,üzerinde yeterince düşünülmemiş,getirileri götürüleri hesaplanmadan tasarlanmış bir A sütunu da tıpkı balkondaki direğin manzaramızı engellediği gibi görüş alanımızı engeller.Balkondaki direk görüş açımızı belki engeller ancak  her ne kadar kötü tasarlanmış olsa da,estetik olmasa da apartmanın sağlam olması için,balkonun çökmemesi için oradadır ve tek kayıp estetiktir.Otomobillerde ise görüş açısını daraltan,engelleyen sütunlar (A sütunu ön görüş açısını,C ve D sütunları arka görüş açısını belirler.) can güvenliğimizi tehlikeye düşürerek daha önemli kayıplara sebep olur.

 

Özellikle amatör tasarımcıların en çok hata yaptığı sütun A sütunudur.En dikkat edilmesi gereken sütunlar olan A ve C sütunları (ve D sütunu) görü açısını etkiledikleri için tasarlanırken bu unsur asla akıldan çıkarılmamalıdır.Çok ince bir A sütunu aracın tavanını ve ön camını taşımayacağı gibi,çok kalın,fazla yer kaplayan ve tasarımda aracın gövdesine yeterince uyumlu konumlandırılmamış bir A sütunu da görüş açısını oldukça olumsuz biçimde etkiler.Belki görünüm güzel ve estetik olmuş olabilir ancak hiçbir otomobil firması estetik kaygıları güvenlik kaygılarına üstün tutmayacaktır.Bu sebeple özellikle A sütunu tasarlanırken mümkün olduğunca bahsettiğimiz bu temel görevler ve etkileri düşünülmeli,kaş yapayım derken göz çıkarılmamalı yani kavramsal (konsept) tasarım yapayım derken anlamsız,işlevsiz,faydasız hatta üstüne üstlük zararlı tasarımlar yapmaktan kaçınılmalıdır.

Furkan Bilal İyin - 08/09/2008

Copyright © Turk Design Studio: Türkiye`nin Taşıt Tasarım Stüdyosu Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2008-11-28 (1726 kez okundu)