Otomobiller ilhamını ve enerjisini doğadan alarak doğayla bütünleşme yolunda ilerliyor.
Motor sesi insanı en heyecanlandıran seslerden olsa gerek. Geçmişin kaslı, güçlü ve bir o kadar da sahip olduğu gücü ortaya çıkarmak için yakıt tüketen, gücüyle homurdanan motora sahip otomobilleri, yerini sessiz, pratik ve çevreci otomobillere bırakıyorlar.
Düne kadar otomobil fuarlarının yıldızları “en güçlü” olanken bugün fuarların gözdesi “en çevreci” olan otomobiller. Tasarım yarışı da bu alanda ani bir ivme kazanmış durumda. İlk melez konseptler teknolojisiyle övgü toplarken yeterli çeşitlilik olmadığı için ve yeni konseptler yerine bilindik modeller üzerinden yeni teknolojiler sunulduğu için tasarım anlamında yeterince dikkat çekmiyordu; ancak otomotiv firmalarının gelecek planları doğrultusunda son tanıtılan konseptlerin çoğu “yeşil tasarıma ve yeşil enerji teknolojisine” sahip. (Kimi konseptler sadece teknolojisi ve tasarımıyla değil, ismiyle de çevreci yönünü gösteriyor. Lityum iyon pille çalışan Renault-Nissan ortaklığıyla doğan “Leaf” (Yaprak) konsepti buna güzel bir örnek.)
Otomobil severler her ne kadar “sessiz ve de güçsüz” olmasından yakınsa da güneş enerjisiyle, hidrojenle çalışan otomobiller ve “pilli otomobiller”, yarının otomobilleri. Şehirlerin sokaklarına sessiz ve güçsüz diye tabir edilen yeni nesil otomobillerin hâkim olduğunu bir düşünsenize; trafik kazaları küçük hasarlarla atlatılırken, trafik sıkışıklığı gibi çileler de sona erecek. Otomobillerde yaşanmakta olan bu yeni gelişmeler şehir düzenini de etkileyecek nitelikte. Akaryakıt istasyonlarının yerini çok daha az yer kaplayan ve çevresine hiçbir tehlikesi olmayan “şarj istasyonları” alacak, genelde şehir içi kullanıma yönelik küçük ve pratik yapıya sahip elektrikli araçlar sayesinde de eskisi kadar geniş park alanlarına ihtiyaç olmayacak. Peki, sadece küçük araçlar mı çevrecilik rüzgârından etkilendi? Hayır. Kim demiş elektrikli süper otomobil olmaz diye? Günden güne yeni teknolojilerle gücüne güç katan elektrik motorlu otomobiller akaryakıtla çalışan otomobillere kafa tutmaya hazır. Buna son örnekse elektrikli Martı Kanat. Martı Kanat, o hayran olunan homurtulu ve kaslı otomobillerin sessiz bir şekilde retro-konsept olarak elektrikli modelleriyle her an sürpriz bir şekilde karşımıza çıkabileceğini gösterdi.
Doğayla bütünleşme yolundaki çevreci yeni nesil otomobiller kabuk değiştirip otomobil kavramının yeniden oluşumunu sağlıyor. Tasarımcıların bu evrimleşme sürecinde üstüne düşen rol ise üst düzeyde. Yeni bir bedenden ziyade yeni bir ruha da kavuşacak olan “otomobiller” tasarımcıların çizgileriyle yeni yüzyılda hayallerdeki gibi “uçmasa da” yeni bir nesne olma yolunda; çünkü beklentilerin değişmesi, aşılması gereken sorunların artması ve çeşitlenmesi, otomobilin farklı yorumlanması ve biçim değiştirmesi gerekliliğini de beraberinde getiriyor.
“Tasarım kime seslenir: En geniş kitleye mi, seçkin bir uzmana mı, ayrıcalıklı bir sınıfa mı?
Tasarım gereksinime seslenir.”(Charles Eames)
Tasarımlarını doğadan ve hayvanlardan esinlenerek yapan ünlü endüstriyel tasarımcı Luigi Colani’nin tasarımları yeni teknolojilerle değerlendirilse herhalde ortaya gerçek “biyolojik makineler” çıkacaktır. Son yıllarda düzenlenen otomobil fuarlarında da gördüğümüz gibi bisiklet/motosiklet-otomobil melezi elektrikli araçlar, giyilebilir otomobiller ya da yüksek güç üretebilen elektrikli süper spor konseptler… Hepsi de bir sonun değil, hepimiz için yeni bir başlangıcın müjdecisi; çünkü artık yarış “kimler alternatif enerji kaynaklı otomobil üretebilir?”den, “kim ürettiği alternatif enerji kaynaklı otomobili seri üretime geçirip sıfır emisyonlu çevreci otomobilleri trafiğe en önce çıkarabilir?”e dönüştü.
Furkan Bilal İyin
OTOTREND dergisi, Kasım 2009 
